Ne işe yarar?
ÇAPRAZARA'da aramanın yapılacağı aralık ile sonucun alınacağı aralık ayrı ayrı verilir. Bu yüzden sonuç sütunu arama sütununun solunda da olabilir, sağında da; sütun numarası saymanız gerekmez ve tabloya sütun eklendiğinde formül bozulmaz. Varsayılan eşleşme tam eşleşmedir.
Dördüncü bağımsız değişkene, değer bulunamadığında hücrede görünecek yazıyı yazabilirsiniz; ayrıca EĞERHATA gerekmez. Beşinci bağımsız değişken yaklaşık eşleşmeyi (bir küçük ya da bir büyük değer) ve joker karakterleri açar; altıncısı aramayı sondan başlatır, böylece bir kodun en son kaydı bulunur.
Döndürülen aralık birden çok sütun içeriyorsa sonuç yan hücrelere taşar ve bir satırın birkaç alanı tek formülle gelir. Dosya Excel 2019 ya da daha eski bir sürümde açılacaksa DÜŞEYARA ya da İNDİS ile KAÇINCI kullanın; koşula uyan bütün satırları getirmek için FİLTRE vardır.
Söz dizimi
=ÇAPRAZARA(aranan; arama_dizisi; döndürülen_dizi; [bulunamazsa]; [eşleştirme_modu]; [arama_modu])=XLOOKUP(lookup_value, lookup_array, return_array, [if_not_found], [match_mode], [search_mode])Köşeli parantez içindeki bağımsız değişkenler isteğe bağlıdır. Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;) ayrılır ve ondalık ayırıcı virgüldür; İngilizce Excel'de virgül (,) ve nokta kullanılır. Dosyayı açan Excel işlev adlarını kendi dilinde gösterir.
Bağımsız değişkenler
| Bağımsız değişken | Gerekli mi | Açıklama |
|---|---|---|
aranan | Gerekli | Aradığınız değer ya da onu içeren hücre (ör. E2). Büyük-küçük harf ayrımı yapılmaz. |
arama_dizisi | Gerekli | Değerin aranacağı tek sütun ya da tek satır, ör. B2:B6. |
döndürülen_dizi | Gerekli | Sonucun alınacağı aralık; arama_dizisi ile aynı sayıda satır içermelidir. Birden çok sütun verirseniz sonuç yana taşar. |
bulunamazsa | İsteğe bağlı | Eşleşme yoksa dönecek değer, ör. "Kayıt yok". Yazılmazsa #YOK döner. |
eşleştirme_modu | İsteğe bağlı | 0 ya da boş: tam eşleşme. -1: tam eşleşme yoksa bir küçük değer. 1: tam eşleşme yoksa bir büyük değer. 2: * ve ? joker karakterleriyle eşleşme. |
arama_modu | İsteğe bağlı | 1 ya da boş: baştan sona arar. -1: sondan başa arar ve son eşleşmeyi bulur. 2 ve -2: sıralı listede ikili arama yapar (çok büyük listelerde hız için). |
Örnekler
1Sicil numarasından soldaki adı getirmek
Ad sütunu (A) sicil sütununun (B) solunda; DÜŞEYARA bunu yapamaz. F2'deki formül aşağı doldurulur: E sütunundaki sicil B'de aranır, A'daki ad getirilir.
=ÇAPRAZARA(E2;$B$2:$B$6;$A$2:$A$6;"Kayıt yok")| A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ad Soyad | Sicil | Departman | Aranan Sicil | Ad Soyad | |
| 2 | Elif Kaya | P-1038 | Muhasebe | P-1042 | Can Demir | |
| 3 | Can Demir | P-1042 | Satış | P-1099 | Kayıt yok | |
| 4 | Zeynep Arslan | P-1047 | Depo | |||
| 5 | Burak Şahin | P-1051 | Satış | |||
| 6 | Ayşe Yıldız | P-1063 | İnsan Kaynakları |
- F2 (F3'e kadar aşağı doldurulur)
=ÇAPRAZARA(E2;$B$2:$B$6;$A$2:$A$6;"Kayıt yok")
P-1042 için Can Demir gelir. P-1099 listede olmadığından F3'te Kayıt yok yazar; hatayı yakalamak için ayrıca bir işlev gerekmez.
Bu örneğin sonuçlarını gerçek Excel'de (Microsoft 365, 16.0) yeniden hesaplatıp karşılaştırdık; aynı çıktı.
2Bir ürünün en son fiyatını bulmak
Fiyat değişiklikleri tarih sırasıyla alt alta yazılmış; bir ürün birden çok kez geçiyor. arama_modu -1 olduğunda arama en alttan başlar ve son kayıt bulunur. Kod listede yoksa dördüncü bağımsız değişkendeki "Fiyat yok" yazısı görünür.
=ÇAPRAZARA(E2;B2:B7;C2:C7;"Fiyat yok";0;-1)| A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Tarih | Ürün Kodu | Birim Fiyat | Ürün Kodu | Güncel Fiyat | |
| 2 | 01.07.2026 | KHV-250 | 185,00 | KHV-250 | 212,75 | |
| 3 | 01.07.2026 | CAY-500 | 142,50 | |||
| 4 | 15.08.2026 | KHV-250 | 198,00 | |||
| 5 | 01.09.2026 | CAY-500 | 149,90 | |||
| 6 | 01.10.2026 | KHV-250 | 212,75 | |||
| 7 | 20.10.2026 | SKR-1000 | 64,00 |
KHV-250 listede üç kez geçer; arama sondan başladığı için 1 Ekim'deki son fiyat gelir: 212,75. Altıncı bağımsız değişkeni yazmasaydınız Temmuz'daki ilk fiyat dönerdi.
Bu örneğin sonuçlarını gerçek Excel'de (Microsoft 365, 16.0) yeniden hesaplatıp karşılaştırdık; aynı çıktı.
3Sipariş tutarına göre iskonto kademesi bulmak
İskonto tablosu E:F'de. eşleştirme_modu -1 olduğunda ÇAPRAZARA tam eşleşme yoksa tutardan küçük olan en yakın alt sınırı alır. Dördüncü bağımsız değişken boş bırakılır (;;).
=ÇAPRAZARA(B2;$E$2:$E$6;$F$2:$F$6;;-1)| A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Müşteri | Sipariş Tutarı | İskonto | Alt Sınır | İskonto | |
| 2 | Ege Yapı | 4.800 | %0 | 0 | %0 | |
| 3 | Kuzey Market | 12.500 | %5 | 5.000 | %3 | |
| 4 | Atlas Ltd. | 25.000 | %8 | 10.000 | %5 | |
| 5 | Mavi Elektrik | 61.300 | %10 | 25.000 | %8 | |
| 6 | 50.000 | %10 |
- C2 (C5'e kadar aşağı doldurulur)
=ÇAPRAZARA(B2;$E$2:$E$6;$F$2:$F$6;;-1)
Kuzey Market'in 12.500'lük siparişi için tam eşleşme yok; formül bir küçük alt sınırı, 10.000'i alır ve iskonto %5 olur. Atlas Ltd. tam 25.000'de olduğu için %8 alır.
Bu örneğin sonuçlarını gerçek Excel'de (Microsoft 365, 16.0) yeniden hesaplatıp karşılaştırdık; aynı çıktı.
Sık hatalar ve çözümleri
- #YOK
Neden: Eşleşme bulunamadı ve bulunamazsa bağımsız değişkeni boş bırakıldı. Değer listede görünüyorsa sonunda bir boşluk olabilir ya da bir listede sayı, öbüründe metin olarak saklanmıştır.
Çözüm: Dördüncü bağımsız değişkene bir yazı ekleyin; boşlukları KIRP ile temizleyin, metin olarak saklanmış sayıları sayıya çevirin.
- #DEĞER!
Neden: arama_dizisi ile döndürülen_dizi farklı boyda, ör.
B2:B6ileA2:A7.Çözüm: İki aralığı aynı satırdan başlatıp aynı satırda bitirin.
- #TAŞMA!
Neden: Döndürülen aralık birden çok sütunlu ve sonucun taşacağı hücrelerden biri dolu.
Çözüm: Formülün sağındaki hücreleri boşaltın ya da tek bir sütun döndürün.
Bilmeniz gerekenler
- Yaklaşık eşleşmede (-1 ya da 1) listeyi sıralamanız gerekmez; DÜŞEYARA'daki sıralama kuralı burada yoktur.
- Aynı satırdan birden çok alan getirmek için döndürülen aralığı geniş verin:
=ÇAPRAZARA(F2;A2:A6;B2:D6)üç sütunu birden getirir.
Nexell'de
Bu işi Nexell'e yazarak yaptırın
İzin listesine sicil numarasına göre personel listesinden ad soyadı getir, bulunamayanlara "Kayıt yok" yaz
Tabloya çevirİki listeyi araca getirip bunu yazın. Nexell eşleştirmeyi gerçek bir Excel arama formülüyle kurar ve önizlemede hangi satırların eşleşmediğini gösterir. İndirdiğiniz dosyada formül canlı kalır.
Nexell isteği yapay zekâyla anlar ve sonucu gerçek Excel formülleriyle kurar; formül bu sayfadaki örnekten farklı yazılabilir. Önce önizlemeyi görürsünüz, Uygula'ya basmadan tablo değişmez; indirdiğiniz .xlsx dosyasında formüller canlı kalır.
Ücretsiz hesap · kart gerekmez · ayda 30 kredi
Sık sorulan sorular
ÇAPRAZARA ile DÜŞEYARA arasındaki fark nedir?
DÜŞEYARA tek bir tablo aralığı ve sütun numarası alır, yalnızca sağa bakar ve varsayılan olarak yaklaşık eşleşir. ÇAPRAZARA arama ve sonuç aralıklarını ayrı alır, sola da bakar, varsayılan olarak tam eşleşir, bulunamayan değer için kendi mesajını gösterir ve sondan arayabilir. ÇAPRAZARA yalnızca Microsoft 365 ve Excel 2021 ve sonrasında vardır.
ÇAPRAZARA birden çok eşleşmeyi getirebilir mi?
Hayır; ÇAPRAZARA yalnızca ilk eşleşmeyi (arama_modu -1 ise sonuncuyu) getirir. Koşula uyan bütün satırları listelemek için FİLTRE kullanın.
İlgili işlevler
Adım adım rehber: DÜŞEYARA ve ÇAPRAZARA ile iki listeyi eşleştirme
- DÜŞEYARAVLOOKUP · Tablonun ilk sütununda arar, aynı satırdaki istenen sütunu döndürür. Tam eşleşme için son değişkene 0 yazın.
- ÇAPRAZEŞLEŞTİRXMATCH · Aranan değerin sırasını verir; varsayılan tam eşleşmedir.
- İNDİSINDEX · Aralıkta belirtilen satır ve sütundaki değeri döndürür (0 bütün satırı ya da sütunu verir).
- KAÇINCIMATCH · Aranan değerin listedeki sırasını verir (0 = tam eşleşme, * ve ? kullanılabilir).
- FİLTREFILTER · Koşula uyan satırları süzer: FİLTRE(Ürün;Müşteri=[@Müşteri]). Sonuç yoksa üçüncü değer ya da #HESAPLA!.
- EĞERHATAIFERROR · Değer hataysa ikinci değeri döndürür.